De Scope 8 inspectie is één onderdeel van wat NEN 3140 van een organisatie vraagt. De norm beschrijft de hele bedrijfsvoering van elektrische laagspanningsinstallaties: wie verantwoordelijk is voor de installatie, wie welke werkzaamheden mag uitvoeren, hoe risico's worden beoordeeld, hoe vaak installaties en arbeidsmiddelen worden geïnspecteerd en hoe dat wordt vastgelegd. De inspecteur toetst tijdens de Scope 8 inspectie de installatie; de bedrijfsvoering zelf valt buiten de scope, maar bepaalt wel het inspectieplan en de termijn.
Waarom is dit belangrijk?
Het Arbobesluit eist dat elektrotechnische werkzaamheden en bedieningswerkzaamheden die gevaar kunnen opleveren worden uitgevoerd door deskundige, voldoend onderrichte en daartoe bevoegde werknemers (artikel 3.5), en dat de installatie veilig wordt onderhouden met bijgewerkte schema's (artikel 3.4). NEN 3140 vertaalt die eisen naar een werkbare structuur. Zonder die structuur ontbreekt bijvoorbeeld de installatieverantwoordelijke die het inspectieplan moet vaststellen, en kan een inspectie niet goed worden ingericht.
De onderdelen
- Installatieverantwoordelijke (IV): NEN 3140 vereist dat iemand verantwoordelijk is voor de technisch veilige bedrijfsvoering van de installatie. De IV legt de uitgangspunten van het inspectieplan vast: welke installatiedelen, welk veiligheidsniveau, welke termijn en welke steekproef. Volgens Bureau Veritas is dit niet bij alle bedrijven specifiek geregeld. Zie wat doet de installatieverantwoordelijke?
- Aanwijzingen: wie mag wat doen aan of bij de installatie? NEN 3140 kent een aanwijzingsstructuur met onder meer de voldoend onderrichte persoon, de vakbekwaam persoon, de werkverantwoordelijke en de installatieverantwoordelijke. Zie welke aanwijzingen kent NEN 3140?
- RI&E en inspectietermijn: de risico-inventarisatie en -evaluatie benoemt de elektrische risico's; bijlage I van NEN 3140 vertaalt leeftijd, kwaliteit, omgeving, gebruikers en toezicht naar een maximale inspectietermijn tussen 1 en 15 jaar. Zie hoe bepalen de RI&E en bijlage I de termijn?
- Arbeidsmiddelen (Scope 9): elektrisch handgereedschap, verlengsnoeren en apparaten met een stekker vallen niet onder Scope 8, maar worden periodiek gekeurd volgens NEN 3140; de gecertificeerde variant is SCIOS Scope 9. Zie Scope 9: de keuring van elektrische arbeidsmiddelen
- Herziening van de norm: NEN heeft in 2026 ontwerpen van een nieuwe NEN 3140 en NEN 3840 ter commentaar gelegd. Zie NEN 3140 wordt herzien
Hoe verhoudt dit zich tot Scope 8?
Een Scope 8 inspectiebedrijf toetst de installatie, niet uw organisatie. Maar de inspecteur heeft de installatieverantwoordelijke nodig om het inspectieplan vast te stellen, gebruikt de RI&E en bijlage I voor de termijn en verwijst voor arbeidsmiddelen naar Scope 9. Wie de bedrijfsvoering op orde heeft, krijgt een beter inspectieplan, minder verrassingen en een rapport dat standhoudt richting Arbeidsinspectie en verzekeraar.