Bij een Scope 8-inspectie keren dezelfde soorten gebreken telkens terug: problemen met aarding en beschermingsleidingen, beveiligingen die ontbreken of niet werken, overbelasting en doorgeluste stekkerdozen, verouderde of beschadigde bedrading, en ontbrekende documentatie of installatiefouten na een verbouwing. Een vaste landelijke statistiek bestaat niet; SCIOS publiceert geen cijfers per gebrek. De onderstaande top 5 is samengesteld uit wat verzekeraar Avéro Achmea, inspectiebedrijven Scope Keuringen Nederland en Brandpreventietechniek, kennisplatform Gebouwenmonitor en een TD12-conform voorbeeldrapport van Incontrol noemen (stand oktober 2026). De rangorde verschilt per bron.
Hoe zwaar een gebrek weegt, bepaalt de inspecteur met Informatieblad 22: rood (ernstig), oranje (serieus) en geel (gering) zijn constateringen die hersteld moeten worden; blauw is een opmerking die niet meetelt. Zie constateringen en opmerkingen.
1. Gebrekkige aarding en onderbroken beschermingsleidingen
Verzekeraar Avéro Achmea noemt "gebrekkige aarding" als een van de gebreken die inspecteurs het vaakst tegenkomen; Brandpreventietechniek en Gebouwenmonitor noemen "onjuiste aarding" en slijtage aan aardverbindingen. In het voorbeeldrapport van Incontrol komen een ontbrekende of onderbroken beschermingsleiding en een te hoge circuitimpedantie voor. De beschermingsleiding zorgt ervoor dat bij een fout de beveiliging tijdig uitschakelt en metalen delen niet onder spanning komen te staan; de inspecteur meet daarom de doorgang van de beschermingsleiding en de vereffening en de circuitimpedantie van eindgroepen.
Voorkomen: laat na elke uitbreiding of verplaatsing van materieel de aarding meten door de installateur en vraag om de meetwaarden. Oude installaties met gemengde kleurcodes of aardingen via waterleidingen verdienen extra aandacht.
2. Beveiligingen die ontbreken of niet werken
Scope Keuringen Nederland noemt "defecte componenten en beveiligingen, met name niet-werkende aardlekschakelaars" in zijn top 5. Avéro Achmea noemt een ontbrekende hoofdschakelaar in de verdeelinrichting; in het Incontrol-rapport komen "geen hoofdschakelaar" en verkeerde patroonhouders voor. Sinds TD12 versie 8.1 (januari 2024) controleert de inspecteur bij de aardlekbeveiliging zowel de uitschakeltijd als de testknop (bijlage B4.5).
Voorkomen: druk periodiek zelf op de testknop van de aardlekschakelaars; schakelt een aardlekschakelaar niet uit, laat hem dan vervangen. Laat bij een verdeelinrichting zonder hoofdschakelaar de installateur beoordelen of die alsnog moet worden aangebracht.
3. Overbelasting en doorgeluste stekkerdozen
Avéro Achmea zet "doorgelust gebruik van stekkerdozen" bovenaan; Scope Keuringen Nederland en Brandpreventietechniek noemen overbelaste groepen. Stekkerdozen aan stekkerdozen, haspels die niet zijn afgerold en groepen waarop in de loop der jaren steeds meer is aangesloten, zijn zowel een aanrakings- als een brandrisico. Let wel: losse apparatuur met een stekker valt onder Scope 9; bij Scope 8 gaat het om de belasting van de vaste groepen en de wandcontactdozen.
Voorkomen: tel per werkplek het aantal aangesloten apparaten en laat bij structureel tekort aan wandcontactdozen extra groepen aanleggen in plaats van te verlengen.
4. Verouderde of beschadigde bedrading en slechte verbindingen
Scope Keuringen Nederland noemt "verouderde of beschadigde bedrading", Brandpreventietechniek "slechte verbindingen" en "beschadigde bekabeling", Gebouwenmonitor slijtage aan kabels, schakelaars en verdeelkasten. Inspecteurs beoordelen dit visueel en, waar nodig, met een isolatieweerstandsmeting van de eindgroepen. Brandpreventietechniek wijst als oorzaken op overgeslagen inspecties, verouderde installaties en onvoldoende onderhoud.
Voorkomen: houd de inspectietermijn uit het vorige rapport aan en laat beschadigde leidingen, losse wandcontactdozen en verkleurde verbindingen direct repareren in plaats van te wachten op de volgende inspectie.
5. Ontbrekende documentatie en fouten na verbouwingen
Gebouwenmonitor noemt "ontbrekende of verouderde schema's en tekeningen"; in het Incontrol-rapport komen ontbrekende gegevens op het schema en een groepenverklaring die niet klopt voor. Sinds IB22 versie 2.0 is er een aparte groep F voor "geen of onjuiste informatie", zodat ontbrekende documentatie als constatering kan worden geclassificeerd. Het Arbobesluit (artikel 3.4 lid 3) eist bovendien van iedere installatie "duidelijke, steeds bijgewerkte schema's".
Scope Keuringen Nederland signaleert daarnaast installatiefouten bij nieuwe of verbouwde panden, "tot in de hoofdverdeler", en elektrisch materieel op de verkeerde plek, zoals in vochtige ruimten zonder de juiste beschermingsgraad. Avéro Achmea noemt schakelmaterieel op een brandbare ondergrond zonder montageplaat en ontbrekende afschermingen tegen aanraking.
Voorkomen: laat na elke verbouwing de groepenverklaring en tekeningen bijwerken en bewaar ze bij de verdeelinrichting; vraag de installateur bij nieuwe installatiedelen om een opleveringsinspectie volgens NEN 1010. Zie documentatie en tekeningen.
Wat u verder kunt doen
- Wijs een installatieverantwoordelijke aan; NEN 3140 gaat ervan uit dat iemand de bedrijfsvoering en de inspecties beheert.
- Loop vóór de inspectie zelf een ronde: afschermingen dicht, verdeelinrichtingen bereikbaar, geen doorgeluste stekkerdozen, schema's aanwezig.
- Plan herstel direct na het rapport: de richttermijn voor oranje en gele constateringen is drie maanden en herstel inclusief herbeoordeling moet binnen twaalf maanden zijn afgerond. Zie de herstelverklaring.
Meer achtergrond bij veelvoorkomende fouten en problemen voorkomen.